Hội thảo đã trình bày nhiều cứ liệu lịch sử có giá trị, đi sâu phân tích nguyên nhân thắng lợi và bài học cho cuộc sống ngày nay.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đóng góp cho hội thảo nhiều ý kiến tham luận gây chú ý. Ông ôn lại truyền thống chống ngoại xâm hào hùng và tài tình của dân tộc, đồng thời nhắc lại những kỷ niệm với Bác Hồ và ca ngợi sự chỉ đạo sáng suốt với khả năng tiên liệu chính xác diễn biến chiến tranh của Bác.
Đại tướng khẳng định: “Cuộc kháng chiến chống Mỹ là kết tinh của truyền thống yêu nước, kiên cường, đoàn kết một lòng của nhân dân Việt Nam được đúc kết qua 4.000 năm lịch sử”
Và bày tỏ tin tưởng:"Kiên định trong mọi tình huống, phát huy bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam trong thời đại mới. Nhân dân ta đoàn kết, đại đoàn kết, sẽ biến những ước mơ trở thành hiện thực; tiến lên tiếp tục đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, giành những thắng lợi mới; phát triển với nhịp độ nhanh và bền vững, làm cho nước ta, một nước anh hùng nhưng còn nghèo nàn lạc hậu sớm khắc phục tình trạng tụt hậu, trở thành một nước anh hùng giàu mạnh và văn minh".

Bàn về nét đặc sắc trong chỉ đạo chiến lược của Đảng và Hồ Chủ tịch, Đại tướng Phạm Văn Trà - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, chỉ rõ:
“Đảng và Hồ Chủ tịch đánh giá đúng tương quan lực lượng địch - ta; giải quyết tốt mối quan hệ giữa nhiệm vụ cách mạng miền Bắc và miền Nam, tạo sức mạnh to lớn; giữ vững độc lập, tự chủ, đồng thời thực hiện đường lối đối ngoại mềm dẻo nhằm tăng cường đoàn kết quốc tế.”
Đại tướng Lê Đức Anh, nguyên Chủ tịch nước, ôn lại từng chặng đường đấu tranh với các chiến lược: "Chiến tranh đặc biệt", "Chiến tranh cục bộ", "Việt Nam hóa chiến tranh" của Mỹ.
Đi sâu phân tích chiến thắng 30/4, Đại tướng khẳng định:

"Nguyên nhân chủ đạo là tư tưởng "Nhân ái". Tư tưởng "nhân nghĩa" bắt nguồn từ truyền thống văn hóa chí nhân chí nghĩa của dân tộc - "Lấy chí nghĩa để thắng hung tàn. Lấy chí nhân để thay cường bạo" - đã kết tinh ở tư tưởng Hồ Chí Minh. Bác dạy chúng ta: "Đánh cho Mỹ rút, Ngụy sụp đổ", chứ không nói: "Đánh tiêu diệt". Khi bắt được tù binh, chúng ta đã thả hết. Chính vì thế không có cuộc trả thù "tắm máu" nào, các đô thị miền Nam hầu như nguyên vẹn, không bị tàn phá".
"Thắng lợi là thắng lợi của toàn dân tộc, đã là người Việt Nam thì ai cũng được hưởng vinh quang của chiến thắng. Phát huy thắng lợi vẻ vang đó, người dân Việt Nam cả ở trong và ngoài nước đoàn kết yêu thương nhau, cùng chung tay góp sức xây dựng kinh tế xã hội..." - Ông nói.

Trong tham luận: "Nghệ thuật kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong cuộc kháng chiến chống Mỹ", PGS.TS Trần Đức Cương, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, cho rằng:
Ngày nay, bài học về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong cuộc kháng chiến chống Mỹ vẫn còn nguyên giá trị, đó là:
"Xây dựng và tăng cường sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc, có chính sách phát triển đất nước phù hợp với xu thế phát triển chung của thời đại, kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội".
Ngoài ra, nội dung của bài học còn là:
"Ra sức phát huy nội lực đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế, thực hiện thắng lợi chính sách đối ngoại rộng mở: "đa phương hóa, đa dạng hóa" các quan hệ quốc tế".
Nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng xúc động khi nghĩ về ngày thống nhất đất nước:

"Ngày 30/4/1975, kết thúc một cuộc chiến tranh trên phạm vi một nước, đạt cái mà chúng ta ao ước - sự thống nhất quốc gia về lãnh thổ và chế độ, dân ta từng "hận sông Gianh", từng đau về Bến Hải".

Phạm Cường